
این پاورپوینت به بررسی اصول، فرآیندها و استانداردهای ممیزی داخلی کیفیت پرداخته و مبانی، تعاریف، مسئولیت ها و مراحل اجرای ممیزی را توضیح می دهد.
مقدمه
ممیزی داخلی کیفیت از اقدامات کلیدی و ضروری برای کنترل سیستم مدیریت کیفیت، فرآیندها و محصولات در سازمان ها به شمار می آید. این اقدام نه تنها بهبود مستمر را تضمین می کند، بلکه به مدیریت ارشد سازمان ها در شناسایی نقاط ضعف و قوت سیستم مدیریت کیفیت کمک می نماید. ممیزی داخلی ابزار مهمی برای ارزیابی تطابق سیستم با الزامات استانداردهای جهانی و نیازهای درونی سازمان است.
یکی از اهداف اصلی ممیزی داخلی، تعیین میزان انطباق سیستم مدیریت کیفیت با ترتیبات طرح ریزی شده (مطابق بند 7-1 استاندارد ISO 9001:2000) و همچنین الزامات استانداردها و مقررات مرتبط است. این ارزیابی باعث می شود سازمان ها اطمینان حاصل کنند که سیستم های طراحی شده مطابق با اصول مورد انتظار عمل می کنند و به شکل بهینه ای نگهداری و اجرا می شوند.
استاندارد ISO 19011:2002 که به عنوان راهنمای ممیزی سیستم های مدیریت کیفیت و زیست محیطی شناخته می شود، چارچوبی جامع برای انجام ممیزی های اثربخش ارائه می دهد. این استاندارد نه تنها به ارزیابی تطابق و کارایی کمک می کند، بلکه نقشی کلیدی در تقویت فرهنگ کیفیت و پایداری در سازمان ها دارد.
تعاریف ممیزی:
- ممیزی (Audit):
فرآیندی برنامه ریزی شده، مستقل و مستند است که به منظور دستیابی به شواهد ممیزی و ارزیابی عینی آنها اجرا می شود. هدف این فرآیند تعیین میزان انطباق فعالیت ها با معیارهای ممیزی تعیین شده است. - معیارهای ممیزی (Audit Criteria):
مجموعه ای از خط مشی ها، روش های اجرایی یا الزامات است که به عنوان مرجعی برای مقایسه شواهد ممیزی مورد استفاده قرار می گیرند. این معیارها مبنای ارزیابی عملکرد و تطابق در فرآیند ممیزی هستند. - شواهد ممیزی (Audit Evidence):
شامل سوابق، اظهارات واقعی یا سایر اطلاعات مرتبطی است که با معیارهای ممیزی ارتباط دارند و قابلیت اثبات و استناد به آنها وجود دارد. این شواهد ابزار کلیدی برای ارزیابی عینی معیارهای ممیزی به شمار می روند. - یافته های ممیزی (Audit Findings):
نتایج حاصل از ارزیابی شواهد جمع آوری شده در فرآیند ممیزی هستند. این نتایج با معیارهای ممیزی مقایسه شده و نقاط قوت یا ضعف سیستم را نشان می دهند. - نتایج ممیزی (Audit Conclusion):
خروجی نهایی فرآیند ممیزی است که توسط تیم ممیزی و پس از بررسی اهداف ممیزی و تحلیل همه یافته های آن تهیه می شود. این نتایج می تواند مبنای تصمیم گیری مدیریت قرار گیرد. - تیم ممیزی (Audit Team):
گروهی متشکل از یک یا چند ممیز است که مسئولیت اجرای فرآیند ممیزی را بر عهده دارند. این تیم باید دانش، مهارت و استقلال لازم را برای انجام ممیزی داشته باشد. - دامنه ممیزی (Audit Scope):
گستره و محدوده ممیزی شامل موقعیت های فیزیکی، واحدهای سازمانی، فعالیت ها، فرآیندها و دوره زمانی مربوط به ممیزی است. تعیین دقیق دامنه ممیزی برای اطمینان از جامعیت و اثربخشی فرآیند ضروری است.
فهرست مطالب
مقدمه
تعاریف
انواع ممیزی
ممیزی نوع اول
ممیزی نوع دوم
ممیزی نوع سوم
مسئولیت های طرفین ممیزی
مسئولیت های سرممیز
مسئولیت های تیم ممیزی
مسئولیت های ممیزی شونده
مراحل اجرای ممیزی
تصمیم مدیریت سازمان ممیزی کننده
برنامه ریزی و آماده سازی ممیزی
اجرای ممیزی
جلسه افتتاحیه Opening Meeting
جمع آوری و بررسی اطلاعات
ثبت شواهد عینی و اظهارات ممیزی شونده
جلسه اختتامیه Closing Meeting
گزارش ممیزی Audit Report
نکات لازم در تهیه گزارش عدم تطابق ها
پیگیری اقدام اصلاحی Follow-up
صلاحیت ممیزان Competence
باید ها و نبایدها
چک لیست ممیزی داخلی
برنامه ممیزی داخلی
گزارش ممیزی داخلی