
پاورپوینت بهداشت فردی به بررسی مراقبت از پوست، ناخن، مو، چشم و گوش پرداخته و اهمیت رعایت اصول بهداشتی برای حفظ سلامت جسمی و روحی و پیشگیری از بیماری ها را توضیح می دهد.
اهمیت بهداشت فردی
بهداشت فردی علاوه بر آنکه سهم قابل توجهی در سلامتی انسان ها دارد، بخش مهمی از علم پیشگیری و درمان را تشکیل می دهد. در بهداشت فردی مسئولیت بهداشتی هر فرد به عهده خود او خواهد بود و هرکس با رعایت آن خواهد توانست از لحاظ جسمی و روحی در وضع مناسبی قرار گیرد و وظیفه ای را که نسبت به خود و افراد خانواده و جامعه دارد به خوبی انجام دهد.
پوست و ضمائم آن
ساختمان پوست:
از سه لایه تشکیل شده است: اپیدرم، درم، هیپودرم. اپیدرم: سطح خارجی پوست یا اپیدرم از لایه های مختلف سلولی ساخته شده است که در سطح سلول های سنگفرشی آن بدون هسته و از ماده ای شاخی یا کراتین انباشته و پوشش محافظ بدن را ایجاد می کند.
2- درم
لایه میانی پوست یا درم از بافت لیفی و ارتجاعی خاصی تشکیل شده است که غدد چربی پوست، مجاری غدد عرق، ریشه و ساقه مو و دیگر عناصر عروق خونی، لنفی و ریشه های عصبی در آن قرار دارد.
3- هیپودرم:
لایه زیر پوست یا هیپودرم بیشتر از بافت چربی درست شده است که بدن را از گرما، سرما و صدمات خارجی محفوظ می دارد. وظایف پوست: جلوگیری از نفوذ و رشد میکروب ها، حفاظت در برابر نور آفتاب و اشعه ماورای بنفش، ملانین، تنظیم گرمای بدن، ساخت ویتامین D. بهداشت پوست: پیدایش آثار مختلف مانند جوش، خشکی، لک، خال، زگیل، سوختگی و انواع زخم ها می تواند نشانه نوعی بیماری باشد که باید به متخصص پوست مراجعه نمود. ساختمان ناخن: از دو قسمت ریشه و بدنه تشکیل شده است. بهداشت ناخن: ناخن ها را مرتب کوتاه کرد زیرا ناخن محیط مناسبی برای رشد میکروب ها است. ناخن ها را به شکل هلال و صاف کوتاه نکرد تا گوشه های آن در پوست فرو نرود. از تراشیدن پوست های اطراف ناخن با اشیای تیز خودداری نمود. پوست های اطراف ناخن را با استفاده از وازلین نرم و بدون ترک نگه داشته، هرگز با ناخن چیزی را بلند نکرد. از خلال کردن دندان ها با ناخن خودداری نمود. عادت جویدن ناخن ناپسند و غیربهداشتی است. همیشه از ناخن ها مواظبت کرد تا ضربه های شدید به آن ها وارد نشود.
ساختمان مو
از دو قسمت ساقه و ریشه تشکیل شده است. در هر واحد مو سه لایه خارجی، میانی و داخلی وجود دارد.
بهداشت مو
باید شامپو و صابون مناسب موی سر استفاده کرد، و برای خشک کردن مو از مالش شدید با حوله خودداری نمود. موها را مرتب برس زد و به مدت چند دقیقه هر روز ماساژ داد تا هوا بهتر به ریشه مو برسد. موی سر را به طور مرتب کوتاه کرد. هرگز از وسایل دیگران مانند کلاه، مقنعه، روسری، شانه و وسایل اصلاح استفاده نکرد. همیشه از وسایل استراحت شخصی (بالش، ملحفه، و....) استفاده کرد تا از ابتلا به بیماری های قارچی مو در امان ماند. خواب و استراحت کافی و آرامش اعصاب به دلیل اثرات مطلوب در وضع موها توصیه می شود.
دستگاه بینایی
چشم یکی از اعضای مهم بدن است که برای درک و تشخیص شکل، فاصله، بعد و رنگ اشیا مورد استفاده قرار می گیرد.
ساختمان کره چشم:
کره چشم که قسمت اصلی بینایی را تشکیل می دهد، ضمائم چشم مثل پلک ها، مژه ها، ملتحمه، غدد اشکی، مجاری و کیسه اشک که حفاظت سلامت و سهولت اعمال فیزیولوژیکی چشم را تامین می کند، عضلات گرداننده چشم که در بالا، پایین و خارج و داخل چشم قرار گرفته و عهده دار حرکات چشم در جهات مختلف است.
کره چشم از قسمت های کاملاً مستقل تشکیل شده است:
قرنیه، صلبیه، لایه عروقی (عنبیه، جسم مژگانی، مشیمیه)، عدسی چشم، مایع زلالی، مایع زجاجیه، شبکیه.
بهداشت چشم
دست و صورت مرتب با آب و صابون شسته شود. از شستن دست و صورت در آب های کثیف خودداری شود. همیشه از وسایل شخصی مانند (حوله، دستمال و...) استفاده شود. در نور کافی مطالعه انجام گیرد. از نگاه کردن زیاد و در فاصله کم به تلویزیون و یا پرده سینما خودداری شود. در هنگام مسافرت با اتومبیل از مطالعه خودداری شود. فاصله 30 سانتیمتر از چشم موقع خواندن رعایت شود. هنگام خواب و استراحت اتاق باید تاریک باشد. از خیره شدن به نور شدید خودداری گردد. مصرف غذاهای داراى ویتامین A و پروتئین در حفظ سلامتی چشم اهمیت دارد.
اختلالات بینایی
دوربینی، نزدیک بینی، آستیگماتیسم
ساختمان گوش
از سه قسمت خارجی، میانی و داخلی تشکیل می شود. گوش خارجی از دو قسمت لاله و مجرا تشکیل شده است. وظیفه لاله گوش جمع آوری اصوات و انتقال آن ها به مجرای گوش می باشد. مجرای گوش دارای غده هایی است که ماده تلخ و چسبنده ترشح می کند. گوش میانی شامل یک حفره اصلی است که از سه قطعه استخوانی به نام های چکشی، رکابی و سندانی تشکیل شده است. کار گوش میانی رساندن ارتعاشات صوتی از گوش خارجی به گوش داخلی است.
گوش داخلی
ظریف و حفره مانند است و از یک بخش استخوانی به نام حلزون، حفره ای به نام دهلیز و سه کانال به نام مجاری نیم دایره ای فوقانی، جانبی و خلفی تشکیل شده که داخل این قسمت ها را مایع آندولنف و پری لنف پر کرده است.
بهداشت گوش
مهمترین حسی که بعد از بینایی در یادگیری و لذت بردن از زندگی به فرد کمک می کند حس شنوایی است. گوش عضوی است با سه عملکرد: شنوایی، تنظیم، حفظ و تعادل بدن و جهت یابی. از شنیدن صداهای بلند خودداری شود. همیشه گوش ها را پاکیزه و تمیز نگه داشت. از وارد کردن جسم نوک تیز به گوش پرهیز شود. آرام فین کردن مانع از ورود عوامل عفونی به شیپور استاش می شود.
شستشوی بینی با سرم فیزیولوژی در حالت سرماخوردگی می تواند از التهاب و انسداد مجاری استاش بکاهد. وارد شدن آب در گوش، به خصوص آب های غیر بهداشتی در هنگام شنا و صدمه دیدن سر در اثر ضربه و تصادف، عواملی هستند که باعث کم شدن تدریجی شنوایی و گاهی کری دائمی می شوند. هرگز از گوش پاک کن برای خشک و تمیز کردن گوش ها استفاده نشود.
هنگام خوابیدن در فضای آزاد، حیاط، باغ و .... پوشاندن گوش ها توصیه می شود تا از ورود حشراتی مانند سوسک، مورچه، پشه به گوش جلوگیری شود. هنگام حرکت وسیله نقلیه بهتر است پنجره ها بسته باشند تا از ورود جریان شدید هوا به گوش جلوگیری شود. مبتلایان به بیماری گوش هنگام حمام رفتن باید پنبه آغشته به وازلین در گوش بگذارند تا آب وارد گوش نشود.